KeÅŸif Tutkusu

Åžehir Orta Lykia’daki eski Antiphellos kentinin üzerinde kurulduÄŸundan günümüze kadar gelen pek fazla kalıntı yoktur. KaÅŸ’ta buluÅŸmuÅŸ olan iki dilli bir yazıttan, KaÅŸ’ın altındaki kentin Antiphellos olduÄŸu kesin olarak anlaşılmıştır. Ancak KaÅŸ’ın daha eski ismi Habesos’dur.

M.Ö. IV. yy.’da Antiphellos çok küçük bir yerleÅŸim yeri olup biraz yukarısında bulunan Phellos’un limanı idi. Ancak Hellenistik döneme girilirken Phellos gerilemiÅŸ, Antipellos ise geliÅŸerek daha ön plana çıkmıştır. Bu durum Roma döneminde de devam etmiÅŸ, ÅŸehir bölge ormanlarından elde edilen sedir aÄŸacı ticareti ve süngercilik sayesinde geliÅŸerek Phellos’un limanı durumundan çıkmış ve kendine yeten zengin bir ÅŸehir durumuna gelmiÅŸtir.

Åžehirde akropöl olarak nitelenen yükseltinin Meis Adası’na bakan yüzünde muntazam sur kalıntıları görülür. Ancak bu sur kalıntılarının kuzey ve batı yönlerinden günümüze bir ÅŸey gelememiÅŸtir. Deniz kenarındaki sur kalıntıları da bugün görülebilir. Åžehrin batı kısmında kalan ÇukurbaÄŸ Yarımadası’na giden yolun sağında Antiphellos’un denize bakan tiyatrosu oldukça saÄŸlamdır.

KaÅŸ’ın en önemli anıtı Uzun Çarşı Caddesi üzerinde, halıcı dükkânlarının arasında karşımıza çıkan ve tek bloktan oluÅŸan bir lahiddir. Günümüze saÄŸlam bir ÅŸekilde gelebilen lahdin üzerindeki sekiz satırlık Lykia dilindeki yazı okunamadığı için lahdin kime ait olduÄŸu bilinmemektedir. Bu nedenle de halk ona Kral Lahdi adını yakıştırmıştır.

Meyis Adası’na en yakın noktayı oluÅŸturan KaÅŸ tarihi eserler yanında tam bir doÄŸa cennetidir. ÇukurbaÄŸ Yarımadası bir dil gibi denize uzanmakta, yarımada üzerinde yeni yapılmış modern oteller yarımadayı süslemektedir. Yarımada aynı zamanda güzel manzarasıyla 3km.’lik iyi bir yürüyüş parkurudur. KaÅŸ’ın içinde Büyük Çakıl, Küçük Çakıl ve Akçagerme gibi plajlar tertemiz sularıyla dinlenebileceÄŸiniz seçkin yerlerdir. Ayrıca kayıkla ÇayaÄŸzı Plajı’na da gidilebilir. KaÅŸ’ın etrafında yer alan 6 adet maÄŸaradan KaÅŸ’a 18 km. uzaklıktaki Mavi MaÄŸara, Aşırlı Adası Deniz MaÄŸarası, güvercinleri ile ünlü Güvercinlik MaÄŸarası en ünlü olanlardır. Bu arada KaputaÅŸ Plajı da bir dünya harikasıdır.

KaÅŸ zengin tarihi yanında gün geçtikçe daha çok raÄŸbet gören trekking, daÄŸcılık, rafting gibi doÄŸa etkinlikleri içinde sayısız olanaklar vermektedir. DoÄŸa ile baÅŸbaÅŸa olmak isteyenler için Gömbe’deki YeÅŸilgöl ve Uçansu Åželalesi iyi bir seçenek oluÅŸturmaktadır. AkdaÄŸ’ın dibinde bulunan Gömbe, KaÅŸ’tan 70 km uzaklıktadır. AkdaÄŸ ise Batı Torosların Kızlar sivrisinden sonra en yüksek zirvesidir. Burada bulunan küçük goller de doÄŸanın büyüleyici parçalarıdır. Gömbe’de Komba antik kenti, buradan 13 km uzaklıkta SütleÄŸen yakınındaki Meryemlik’te Nisa antik kenti vardır. Burada da mezarlar, agora ve tiyatro kalıntıları izlenebilir. Kasaba yakınında da Kandyba antik kenti yer almıştır. KaÅŸ’ın bir özelliÄŸi de bazı harabe yerlerine yaya olarak gidilmesidir. ÖrneÄŸin KaÅŸ’a 12 km uzaklıktaki Phellos’a yürüyerek güzel bir gezi yapılabilir. Phellos harabeleri ÇukurbaÄŸ ve Pınarbaşı köylerinin hemen üzerindedir.

KaÅŸ’a gelip Kekova’ya gitmemek mümkün deÄŸildir. KaÅŸ’tan tekne ile gidildiÄŸi gibi karadan üç Üçağız’a gidilip kayıkla da gezilebilir. Bu dünya harikası yeri görüp batık ÅŸehre hayran olmamak elde deÄŸildir. KaÅŸ’ın etrafında adı bilinen Istlada, Apollonia, Ä°sinda, Kyaenai gibi antik kentler yanında ismi bilinmeyen birçok harabe yeri daha vardır. Bundan dolayı bir yol kenarında veya bir daÄŸ yamacında eski eser kalıntıları görmek mümkündür. ÖrneÄŸin KaÅŸ’a 7 km uzaklıktaki Bayındır Köyü’nde antik bir kent bulunur. Yatların baÄŸlanmasına çok uygun olan Bayındır Limanı üzerindeki yamaçta biri Lykia yazıtlı bir grup lahit bulunmaktadır. Burası çok küçük bir antik kent olmalıdır. Adının Sebeda olduÄŸu ileri sürülür. KaÅŸ’ın batısındaki yüksek arazide birkaç harabe yeri vardır. Seyret Yaylası üzerinde 760 m yükseklikteki üç tepeye yayılan, poligonal duvarlara sahip bir harabe görülür. Sidek Köyü yolunda poligonal duvarlı, gotik lahitli ve Lykia yazıtlı bir kaya mezarı bulunan diÄŸer bir harabe yeri vardır. HacıoÄŸlan Köyü’nün yukarısında, bir tepe üzerinde, ırmağın kuzey yakasında bir kale ile üç Lykia mezarı dikkati çeker. Çardaklı Köyü’ne yakın bir yerde ismi bilinmeyen bir kent ile BaÄŸlıca’nın yarım saat güneyinde, tepe üzerinde de bir kale bulunmaktadır. Tüse Köyü’nün yakınındaki alçak bir tepe üzerinde Tysse adında küçük yerleÅŸme görülür. Yakınında Aladam denilen yerde üst bölümleri basamaklı bir mezar Lykia için ilginçtir. Merkezi Lykia’yı oluÅŸturan KaÅŸ çevresi tarihi ve doÄŸasıyla bir harikadır.